Vai trò bảo vệ kép của glutathion-peroxy-daza (GPX)

Enzym glutathion-peroxy-daza ở trong môi trường nước của tế bào là bào tương
Tác động của hydro peroxyt
Trong trường hợp phản ứng thần kinh do oxy hóa (tức là có quan hệ với các quá trình oxy hóa), trong đó, như ta đã thấy, hình thành các anion superoxyt, tác động trực tiếp của dismutada protoxyt đến anion superoxyt và biến đổi chúng thành hydro peroxyt, cho phép tránh được hiểm nguy xấu nhất nhưng chưa phải đã thực hiện được 100% vai trò bảo vệ của mình. Tuy không phải là chất rất độc hại như các gốc tự do oxy hóa nhưng hydro peroxyt cũng là loại oxy hóa mạnh nên cần loại trừ nó càng nhanh càng tốt. Vì sao? Vì khi có sắt hoặc đồng thì hydro peroxyt sẽ liên kết với anion superoxyt và tạo thành các gốc OH cực kỳ nguy hiểm. Không có chất chống độc đặc biệt thì không giải quyết được gì cả. Chất đó là enzym glutathion-peroxy-daza, có tác dụng xúc tác phản ứng biến hydro peroxyt thành nước thông dụng.
Enzym glutathion-peroxy-daza ở trong môi trường nước của tế bào là bào tương, được mô tả vào năm 1957. Nó thường có ở xitoxon và ti lạp thể của động vật có vú. Ở người, gen này nằm ở nhiễm sắc thể thứ 3. Nó là cặp bốn đối xứng, có bốn phần, mỗi phần có một vị trí hoạt động có chứa selen ở dạng selenoxixtein. Vai trò quan trọng của selenoxixtein trong hoạt động của cơ thể chúng ta được phát hiện vào năm 1973. Selenoxixtein tác động tái tạo glutathion GSH trong quá trình phản ứng enzym, biến nó thành glutathion oxyt GS-SG và sau đó GS-SG có sắc thái của glutathion GSH tái tạo với sự trợ giúp của một loại men là glutathion-reductaza. Không có quá trình này thì việc sử dụng glutathion GSH chống lại phản ứng thần kinh do oxy hóa sẽ không kìm nén được và cơ thể chúng ta sẽ bị căng thẳng, khó chịu.
Tác động vào hydro peroxyt
Tác động tốt của glutathion-peroxy-daza chưa kết thúc ở đây. Khi các gốc OH xuất hiện bất kỳ do nguyên nhân nào, thì tất yếu dẫn đến việc axit béo chống lại sự hình thành peroxyt hữu cơ cực kỳ độc hại và nó không những gây ra ung thư mà còn phá hoại enzym của tế bào. Trong quá trình đó sẽ sinh ra glutathion peroxyt và nó xúc tác, biến peroxyt hữu cơ thành những rượu ít nguy hiểm hơn nhiều.
Tạo chất tổng hợp glutathion-peroxy-daza và vai trò bảo vệ của nó
Không có selen làm chỗ dựa vững chắc thì không thể có glutathion-peroxy-daza. Không phải ngẫu nhiên mà khi thiếu chất này trong cơ thể thì hoạt tính của men cũng biến mất. Chỉ cần tăng khối lượng selen trong khẩu phần ăn là hoạt tính của glutathion-peroxy-daza lập tức phát triển nhanh. Hoạt tính đó đạt tới mức độ lý tưởng nhất định thì trở nên ổn định và không thay đổi, tùy thuộc vào việc bổ sung selen. Nhờ selen, enzym đã trở thành enzym no.