Tuyến “tự do” càng ít càng tốt

Dù ta muốn hay không muốn, sắt vẫn cần để tạo nên những huyết cầu tố hiện hữu dồi dào trong hồng cầu
Khi xem xét cơ chế thở, cũng có nghĩa là chúng ta đề cập đến những phương thức khác nhau tạo ra các dạng độc tố của oxy. Chúng ta cũng đã nói đến việc hình thành các gốc hydroxin của OH từ anion superoxyt, và từ hydro peroxyt được tích lại trong tế bào. Phản ứng này diễn ra hoàn toàn không phải ngẫu nhiên và chất xúc tác của chúng là kim loại và trong đó phải nói đến sắt. Song, không phải là kim loại sắt bất kỳ mà phải là sắt “tự do”. Trong trường hợp này, nó trở thành chất độc nguy hiểm, tạo điều kiện phát sinh phản ứng dây chuyền của các gốc tự do. Cũng may cho ta là sắt thường ở dạng hỗn hợp trong protein như lactoferrin hay transferrin và chuyển vào máu ở dạng đó thì hoàn toàn không nguy hiểm.
Dù ta muốn hay không muốn, thì sắt vẫn cần để tạo nên những huyết cầu tố hiện hữu dồi dào trong hồng cầu. Ta đừng quên rằng huyết cầu tố chuyển tải dưỡng khí từ phổi đến tế bào của các mô và sau đó thần khí cũng theo đó được chuyển ngược trở ra. Ở người khỏe, trung bình có 5 triệu hồng cầu trong một phân khối máu, và trong khắp cơ thể, con số đó là 25000000000000, nhiều hơn 25 lần số lượng nơron thần kinh trong não. Mỗi giây trong máu hình thành từ 2 đến 3 triệu hồng cầu và số hồng cầu chết đi cũng là chừng đó. Những con số đó thật quá lớn, nhưng trọng lượng sắt có trong cơ thể thì chỉ vẻn vẹn có 4 gam. Trong các giai đoạn của quá trình chuyển hóa, sắt được dùng rất tiết kiệm: sau khi các hồng cầu bị mất đi, sắt được tích lại trong đại thực bào và sau đó chuyển sang những hồng cầu khác. Vì nhu cầu mỗi ngày về sắt không vượt quá 15mg nên sắt vào máu rất nhanh. Vì thế sắt tự do có rất ít trong cơ thể ta.
Dù nó ít ỏi thế nào chăng nữa thì nguy cơ do nó gây ra vẫn rất lớn. Điều đó biểu hiện rất rõ khi hồng cầu không thể hoạt động bình thường. Ví dụ như trường hợp tái xuất huyết. Trong quá trình này, hồng cầu bị phá hủy và thất thoát sắc tố cầu; sắc tố cầu bị phân rã trong khoảnh khắc và tạo nên sắt tự do. Bởi vậy những người thường xuyên bị xuất huyết như vậy sẽ dẫn đến việc suy giảm khả năng miễn dịch, tức là làm giảm hiệu quả của chức năng bảo vệ của hệ miễn dịch. Hiện tượng này đã tạo điều kiện cho hoạt động của các gốc sinh ra sắt tự do.