Trí tuệ sa sút

Vốn kiến thức con người tích lũy được hầu như còn nguyên vẹn, nhưng khả năng sáng tạo thì đang mất đi
Những vốn kiến thức con người tích lũy được hầu như vẫn còn nguyên vẹn, nhưng khả năng sáng tạo thì đang mất đi. Nói một cách khác là ở người có tuổi, việc động não để sử dụng kiến thức thì dễ hơn nhiều so với việc giải quyết vấn đề đòi hỏi phải có nhiều sức sáng tạo. Do đó, nó được gọi là “trí tuệ kết tinh”, tức là tổng bộ các quá trình trí tuệ và các sự việc cụ thể do kinh nghiệm và tuổi tác tạo nên, thì hầu như không suy suyển. “Trí tuệ động” đã đưa quá trình sáng tạo tiến triển, tuy nhiên cũng bị suy giảm tỷ lệ thuận với lão hóa cho tới lúc biến mất hoàn toàn. Vì sao? Nguyên nhân gì đã làm cho trí tuệ con người không thể tránh được khỏi sa sút? Để trả lời những vấn đề này, đầu tiên ta cần nghiên cứu cấu tạo của não và những cơ chế làm việc của nó.
Nghìn tỷ nơron thần kinh
Não thật sự là một cơ quan tuyệt diệu! Nó có một số lượng không thể tưởng tượng nổi các tế bào thần kinh: 1000000000000! – cho phép ta suy nghĩ, hành động, giữ thông tin trong trí nhớ – tóm lại là nhận thức chính bản thân mình và những gì xung quanh chúng ta. Để chúng ta dễ hình dung hơn đạo lượng hiếm có của con số nói trên, ta so sánh và thấy nó nhiều hơn 10 lần tổng số các thiên hà có trong vũ trụ. Bạn thấy không, cấu trúc hệ thống thần kinh là cực kỳ phức tạp! Thật kỳ lạ, rằng nhiều khía cạnh các chức năng của nó đối với chúng ta đến nay vẫn còn là ẩn số, chưa thể biết được. Cũng may là, giữa nhiều hiện tượng chưa thể nhận biết được, người ta đã bắt đầu xem xét những cái mốc cho ta khả năng định hướng ít nhiều trong cái mê cung hết sức phức tạp này. Nói cụ thể hơn, vai trò của các nơron thần kinh đã dần dần được nhận thức rõ hơn.
Những tế bào lớn này có các nhánh – sợi trục và đuôi gai – bập bềnh trong thần kinh đệm, trong mô được tạo nên bởi một số dạng tế bào. Thật ngạc nhiên khi nói về nơ ron thần kinh, ta có thể quay về với thang bậc bình thường các kích thước, vì chiều dài của sợi trục cho phép nơron thần kinh với tới nơron thần kinh bên cạnh cách nó một mét. Mối liên kết cách xa giữa các nơron thần kinh cho nó khả năng trao đổi bằng các xung động thần kinh tức là các thông tin. Như vậy, hoạt động của hệ thần kinh được đảm bảo bởi một mạng lưới tổ chức phức tạp gồm nghìn tỷ tế bào thần kinh có khả năng thiết lập những mối liên hệ giữa chúng với nhau để truyền thông tin.