Hao mòn đồng hồ tế bào

Những lầm lẫn được tích lại sẽ dẫn đến bước đầu giảm bớt số lần phân chia và sau đó sẽ kết thúc hoàn toàn quá trình tái tạo – tùy theo mức độ hao mòn của đồng hồ tế bào của cá thể. Cơ cấu tái tạo ADN hoạt động càng hoàn hảo thì những gen cơ bản càng được di truyền lâu hơn tới thế hệ sau.
Sự phân chia tế bào và telomer (đoạn cuối của nhiễm sắc thể)
Giả thiết về việc điều chỉnh “đồng hồ tế bào” hoạt động sau số lần phân chia nhất định, cuối cùng đã được khẳng định bằng thử nghiệm. Năm 1988 ở San Francisco, nhà nữ sinh học Elizabert Blecbern là một chuyên gia trẻ của Đại học Tổng hợp California, đã khẳng định tính xác đáng của giả thiết được nêu ra bởi nhà sinh hóa Nga là A.M.Orlovnicov và một vài nhà khoa học Mỹ, những người được tặng thưởng giải Nobel. Giả thiết này nói về vai trò bảo vệ của telomer, tức là vai trò của đoạn cuối của nhiễm sắc thể. Giả thiết đó là kết quả theo dõi tính không ồn định của nhiễm sắc thể bị phân giải thành từng mảnh. Vấn đề là ở chỗ, trong quá trình phân chia tế bào, trước hết ADN phát triển và tiếp đó được tái tạo, song quá trình tạo bản sao riêng chỉ bắt đầu trước khi kết thúc quá trình phát triển ADN; do đó tế bào con được sinh ra có rút ngắn hơn chút ít. Trong quá trình phân chia sau đó và kết quả của sự rút ngắn tương ứng không tránh khỏi của ADN, “triều đại” tế bào chết dần do các gen quan trọng cho sự sống đã biến mất.
Bà Elizabert Blecbern đã chú ý đặc biệt đến vai trò bảo vệ của telomer ở nhiễm sắc thể. Bà đã so sánh độ dài cuộc sống của nhiễm sắc thể đã mất telomer – nhiễm sắc thể cuối đã được rút ngắn – với nhiễm sắc thể dài có telomer. Kết quả đo được đã chứng minh một cách thuyết phục, rằng nhiễm sắc thể dài sống lâu hơn rõ rệt. Và cuối cùng, thí nghiệm đó đã đặt được dấu chấm lên đầu chữ “i” do tác động của các enzim, ở nhiễm sắc thể dài có sự phân chia telomer và “được gắn” với phần đuôi của nhiễm sắc thể không có telomer. Nhiễm sắc thể mới ra tỏ ra rất bền vững, chứng minh hiệu quả cao của đặc tính bảo vệ của telomer.
Cách đây chưa lâu, Carol Graider, nữ học trò của bà Elizabert Blecbern làm việc tại phòng thí nghiệm ở New York, đã phát hiện được enzim mới từ một vi thể được bà gọi là “telomeraza”. Nhờ khả năng kì lạ là có thể bổ sung đoạn cuối của nhiễm sắc thể, enzim mới này khôi phục lại telomer bị tiêu hao trong quá trình phân chia tế bào.