Đầu tư cho khoa học – Phần 4

By | August 1, 2017

Để kinh phí phục vụ cho lĩnh vực này chủ yếu không phải lấy từ ngân sách nhà nước.
Trong hoàn cảnh kinh phí không thật dồi dào thì hệ thống phân phối chúng càng phải công bằng, khách quan, lấy cạnh tranh lành mạnh làm phương thức chủ yếu. Đầu tư kinh phí cũng phải tính đến nhu cầu trước mắt và tương lai lâu dài của đất nước. Lĩnh vực tri thức cần quan tâm ưu tiên của một quốc gia phải được xác định sớm để lựa chọn xem đây là hướng ưu tiên quan trọng nhất. Tại một số nước trên thế giới, người ta phân loại đầu tư cho nghiên cứu ứng dụng thành: 1. Đầu tư theo đơn đặt hàng, trong đó có đặt hàng của nhà nước, đặt hàng mang tính chiến lược, đặt hàng mang tính cá nhân; 2. Đầu tư có sẵn đầu ra; và 3. Đầu tư mang tính thăm dò. Đầu tư theo đặt hàng của nhà nước là đầu tư phù hợp với nhu cầu quốc gia trong lĩnh vực thông tin cố định và cung cấp những dự báo dài hạn, những điều cần thiết để điều hành quốc gia một cách hiệu quả. Đây là hướng đầu tư dài hơn, lặp đi lặp lại, được thực hiện chủ yếu tại các viện nghiên cứu của nhà nước hoặc các đơn vị thực sự có năng lực nghiên cứu, được chỉ định từ trước. Kinh nghiệm ở một số nước cũng chỉ ra rằng phần kinh phí tăng cho khoa học hàng năm nên dùng làm học bổng để nâng cao trình độ đội ngũ những người làm khoa học hơn là chi cho các công trình nghiên cứu trong khuôn khổ nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan nghiên cứu khoa học.
Muốn cho “cả nước ta là một xã hội học tập”, muốn mỗi công dân không ngừng nâng cao hiệu biết của mình thì pháp luật của quốc gia và hiệu lực của nó phải tạo điều kiện để mọi công dân hiên thức hóa những dự định mạnh dạn của mình. Muốn vậy thì trước hết phải điều chỉnh pháp luật để tăng kinh phí ngoài ngân sách cho khoa học, xác định cơ quant rung ướng chịu trách nhiệm về khoa học và các đơn vị nghiên cứu – phát triển, giải thể những cơ quan nghiên cứu khi thấy chúng thật sự không hiệu quả.
Quá trình này lẽ dĩ nhiên không thể diễn ra một cách dễ dàng. Xong trong thời đại cạnh tranh gay gắt và hiệu quả là thước đo mọi giá trị, những việc làm cần thiết, dù phải trả giá, vẫn phải tiến hành. Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi sự nỗ lực chung của mọi ngành, mọi người. Một xã hội được coi là có tri thức là một xã hội trong đó mỗi người dân được tạo điều kiện để tiếp cận với tri thức và không ngừng nâng cao hiểu biết mọi mặt của mình.