Đầu tư cho khoa học – Phần 3

By | July 29, 2017

Không phải không có khả năng đáp ứng ở mức độ nào đó yêu cầu nghiên cứu khoa học của đất nước trong giai đoạn mới cũng như thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế và góp phần làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội. Tất nhiên hệ thống này còn có những yếu kém, bất cập, chưa hoàn thiện. Nhưng dù sao những thành tựu nhiều mặt của nó cũng cho phép chúng ta đặt niềm tin.
Một vấn đề được nhắc đi nhắc lại không biết bao nhiêu lần, trở thành chuyện “biết rồi”, nói mãi, khổ lắm”, là chuyện ngân sách cho nghiên cứu khoa học. Ai cùng biết nếu không có tiền đầu tư cho khoa học thì đừng nói đến thành tựu của lĩnh vực này. Song tiền đầu tư ở đây không nên hiểu đơn thuần chỉ là vốn ngân sách nhà nước. Tại nhiều quốc gia con số về đầu tư cho nghiên cứu khoa học càng có ý nghĩa hơn khi tỷ lệ đầu tư ngoài ngân sách so với đầu tư từ ngân sách mỗi năm một cao hơn.
Cùng có một thực tế không thể phủ nhận, là đầu tư cho nghiên cứu khoa học không phải là giải pháp duy nhất để thúc đẩy kinh tế đất nước phát triển. Bằng chứng là trong 5 năm gần đây, tăng trưởng GDP của Ba Lan không tỷ lệ thuận với mức đầu tư cho các công trình nghiên cứu khoa học ở nước này. Các học giả Ba Lan đã đi đến kết luận: Bản thân việc tăng ngân sách cho khoa học không làm tăng hiệu quả các công trình nghiên cứu. Điều quan trọng là phải tiếp tục đổi mới một số lĩnh vực của công tác nghiên cứu khoa học. Lĩnh vực đổi mới cần được quan tâm trước tiên là đổi mới đội ngũ những người làm khoa học và đổi mới trang thiết bị nghiên cứu khoa học. Chi phí cho đổi mới đội ngũ sẽ rất lớn bởi nó góp phần lấp lỗ hỏng về mặt thế hệ các nhà nghiên cứu do việc thế hệ trước ngày càng lớn tuổi, còn thé hệ sau, phần vì chưa đào tạo kịp, phần do chưa nhận thức đầy đủ về công việc nghiên cứu, lại chưa có niềm tin vào tương lai công việc, không được đáp ứng thỏa đáng về vật chất, nên không máy hồ hởi kế tục sự nghiệp cha anh để lại. Việc trang bị lại cho các cơ sở nghiên cứu, trong đó có thiết bị tin học, là điều kiện để duy trì chất lượng các công trình nghiên cứu và tăng khả năng ứng dụng chúng vào nhiều lĩnh vực cura đời sống xã hội. Có điều là một đất nước khôn khéo trong việc điều hành công tác nghiên cứu khoa học thì luôn tìm mọi cách thông qua pháp luật và hệ thống thuế.